انسان در گرداگرد مسجد برپا كردند و براى روشنايى مسجد ، بر فراز آن چراغ‌هايى نهادند . عمر ، همچنين فرمان داد تا با استفاده از صخره‌هاى بزرگ ، و بدون بكارگيرى شن و آهك ، آبراهى را كه سيل درّهء ابراهيم را به درون مسجد مىآورد ، ببندند ؛ اين اوّلين سدّى بود كه در مكّه ساخته شد . به سال 26 ه . ( 646 م ) در عصر عثمان ، بارديگر مسجد نياز به توسعه يافت تا مردمانى بيشتر را در خود جاى دهد ؛ بنابراين ، خانه‌هايى ديگر را خريدند وفضاى مسجدرا گسترش‌دادند . تااين‌زمان ، مسجدسقف نداشت . عثمان در اطراف مسجد ، رواقهايى ساخت تا بر نمازگزاران سايه افكند . پس از هم‌پيمانى حجازيان با عبداللَّه بن زبير ، در سال 64 ه . ( 684 م ) ، يزيد بن معاويه فرمانده سپاه خود ، حصين بن نمير را به مكّه گسيل داشت . مكّيان ، هراسان از يورشهاى او ، پيرامون بيت‌اللَّه‌الحرام خيمه‌زدند ، امّا حصين برفراز كوههاى احمر و ابوقبيس - در دو سوى مكّه - منجنيق نهاد و بر ابن زبير و يارانش آتش باريد . شعله‌هاى آتش پوشش كعبه را دربرگرفت و با نفوذ آن به درون خانه ، كعبه نيز سوخت . با مرگ يزيد محاصرهء مكّه پايان يافت ، امّا در نتيجهء يورشهاى پيشين ، سنگ ديوار كعبه از بالا تا پايين فرسوده شده ، حجرالأسود نيز سه‌پاره گشته بود . ابن‌زبير پاره‌هاى سه‌گانهء آن را به هم پيوند داد و آن‌را براى نگهدارى ، در خانهء خود نهاد . پس‌ازآن ، ابن‌زبير سرشناسان شهررا گردآورد و با ايشان دربارهء بازسازى كعبه به رايزنى پرداخت و همگان پذيرفتند . در اين عمليات ، طول كعبه از هجده ذراع به بيست و شش ذراع رسيد و با افزودن نُه ذراع ، بلنداى آن به بيست و هفت ذراع بالغ شد . عرض ديوار آن را نيز دو ذراع درنظر گرفتند و در ميان كعبه سه ستون ، در يك رديف نهادند ، در حالى كه پيش از آن